Chiński grzywacz należy do grupy ras bezwłosych, które znajdowano od stuleci w różnych zakątkach świata, szczególnie w krajach o gorącym klimacie. Psv bezwłose opisywane były w Chinach, Meksyku, Peru, a także w Turcji, Etiopii, Paragwaju, Argentynie, na Karaibach i Filipinach. Njstarszą rasą wydaje się bezwłosy pies z Meksyku, istniejący tam od tysiącleci. Nie wiadomo od kiedy hodowano bezwłose psy w Chinach - pierwsze nie budzące watpliwości wzmianki znaleźć można od okresu dynastii Han, a dopiero od XVI wieku psy tego typu pokazali Chińczycy Swiatu zewnętrznemu.

Obecnie chiński grzywacz jest najbardziej rozpowszechnioną rasą bezwłosą - bije wszelkie rekordy popularności w tej grupie ras w Wielkiej Brytanii i USA. Wśród ras pokrewnych chiński grzywacz jest niezwykły poprzez fakt, że jako jedyna rasa bezwłosa przekazuje recesywny gen dający u formy owłosionej długą szatę.

Forma owłosiona, czyli powder puff, to niezwykle elegncki, atrakcyjny pies długowłosy: we wszystkich pozostałych rasach forma owłosiona to psy krótkowłose. Po raz pierwszy psy tej rasy sprowadzono do Wielkiej Brytanii jako bezwłosego chińskiego teriera grzywiastego w 1894 roku, a pierwszy pies tej rasy był wystawiany w 1896 roku na wystawie w Crystal Palace.

Hodowla zaistniała po raz pierwszy w USA, i to dopiero w 1959 roku. Wszystkie wcześniejsze importy wzbudzały zainteresowanie, ale nie pozostawiły potomstwa. Prekursorką hodowli w USA była Debora Wood - wielka entuzjastka rasy, a jednocześnie osoba obdarzona wielką intuicją hodowlaną.

Do Wielkiej Brytanii sprowadzono ponownie psy tej rasy dopiero w 1965 roku. Po serii niepowodzeń dało się stworzyć bazę hodowlaną i od końca lat 60. rasa kwitnie na Wyspach Brytyjskich. Z USA i Wielkiej Brytanii psy te rozpowszechniły się i dziś są spotykane praktycznie wszędzie. Na kontynencie europejskim rasa ta od kilku już lat przeżywa prawdziwy boom. Psy bezwłose od tysiącleci hodowane były jako psy domowe, towarzyszące. Wykorzystywano je często, jako "żywe termofory" - naga skóra emituje ciepło przynoszące ulgę w wielu chorobach. Istnieją dowody na to, że psy bezwłose cieszyły się wielką estymą - uważane były za dar bogów i bez mała czczone.

Nie dzieliło z nimi tego szczęśliwego bytu owłosione rodzeństwo. Psy owłosione, nieodlączny składnik hodowli psów bezwłosych nie budziły zainteresowania i często były unicestwiane. Wspólcześnie hodowane chińskie grzywacze to prawdziwie ozdobne i atrakcyjne psy wystawowe. Zwolenników przysparza rasie obiegowa opinia, że u ludzi uczulonych na psią sierść często nie wyzwalają objawów alergii. Z pewnoscią nie przysparzają pracy swym paniom w okresie linienia. Forma owłosiona - powder puff - nie ma wielkiego, sezonowego linienia, poza okresem wymiany szczenięcego włosa. Nagusy zaś cenią każdy swój włosek i nie sposób znaleźć choć jeden na meblach czy ubraniu.

Próby hodowli chińskich grzywaczy w czasach nam bliższych datuje się na koniec XIX wieku. W 1885 roku na wystawie w Nowvm Jorku i na IV Wystawie Westminsterskiej zaprezentowano chińskie grzywacze - zarówno bezwłose jak i owłosione. Po tych wystawach kilku hodowców próbowało rozpocząć ich hodowlę. Jednak poza stworzeniem historii współczesnej rasy wysilki te nie przyniosly rezultatów hodowlanych. Wszystkie współczesne psy wywodzą sie od chińskich grzywaczy z hodowli "Crest Haven" p. Wood z Florydy. Hodowczyni ta już po II wojnie światowej rozpoczęła pionierską, żmudną pracę w oparciu o prowadzone przez siebie księgi rodowodowe. W 1946 roku istniało już kilka innych hodowli, a w 1956 roku AKC uznał rasę i rozpoczął jej rejestrację.

Od 1965 do 1970 roku rasa przeżywała w USA okres zastoju. Po odejściu entuzjastów-pionierów rasy zabrakło wytrwałości i wkrótce zlikwidowano istniejący już Amerykański Klub Psów Bezwłosych. Rok 1979 był dla rasy w USA przełomowy - powstał Amerykański Klub Chińskiego Grzywacza, a rejestracja nowych psów sięgnęła liczb trzycyfrowych.

W latach zastoju w USA rozpoczęła się hodowla w Wielkiej Brytanii. Klub Chińskiego Gczywacza w Wielkiej Brytanii powstał w 1969 roku za sprawą Brendy i Barrego Jones, a powstała w tym czasie ich hodowla "Kojak" to najsłynniejszy dotychczas brytyjski kennel tej rasy. Hodowcy ci - po latach uporczywych starań - spowodowali, że od 1981 roku Brytyjski Kennel Club uznał powder puffy za pełnoprawną odmianę rasy i od tego roku psy owłosione i bezwłose są oceniane równocześnie w ringu i konkurują o jeden certyfikat na championa.

Chiński grzywacz w Polsce jest wystawiany od kilku lat. Od kilku też lat jest w Polsce hodowany. Nasze grzywacze sprowadzone z Niemiec i Stanów Zjednoczonych - stają sie coraz bardziej popularne wsród hodowców i publiczności na wystawach.

Eksterierowo sa świetne, ale nie może byc inaczej - w ich rodowodach widnieją najlepsze psy Ameryki i Europy. Nic więc dziwnego, że grzywacz wygrywający grupę to sprawa w Polsce zwyczajna, a bardzo cieszy fakt, że takiemu wydarzeniu towarzyszy aplauz publiczności - psy te bardzo podobają się nie tylko koneserom.

Te żywe, wesołe pieski wzorzec uznaje w dwóch typach: lekkim, o delikatnym kośccu (deer) i cięższym, o średniomocnym koścu i mocniejszej budowie ciała (cobby). Na wystawach i w hodowli daje się zauważyć tendencja do preferowania psów w typie pośrednim lub lekkim i takie psy wydają się najatrakcyjniejsze. Bez względu na typ budowy w miotach rodzą się szczenieta bezwłose - z niewielką ilościa włosa na glowie, łapach, stopach i ogonie, lub owłosione, określane z angielska powder-puff - pokryte delikatnym welonem jedwabistego włosa.

Zjawisko rodzenia się w każdym miocie szczeniąt owłosionych i bezwłosych jest wytłumaczalne prostymi zasadami genetyki i nie da sie nigdy wyeliminować. Uzywanie w hodowli wylącznie psów bezwłosych zmienia jedynie stosunek liczby owłosionych do bezwłosych na korzyść tych ostatnich. Ta statystycznie znamienna wielkość opłacona jest jednak mniej licznymi miotami spowodowanymi niekorzystnym skojarzeniem u jednego osobnika dwóch genów decydujących o braku owłosienia: taka konstrukcja genetyczna uniemożliwia płodom przeżycie i powoduje ich śmierć przed urodzeniem.

Jest jednym z uroków rasy istnienie obok siebie dwóch form - bezwłosej i owłosionej, które tylko dla niewtajemniczonych są zupełnie różne. W rzeczywistości są to te same zwierzęta tylko nieco inaczej ubrane. Głosy nawołujace do oddzielneeo sedziowania obu form sa nieuzasadnione. Obie one tworzą calość tak nierozerwalną jak dzień i noc tworzące dobę.

Głowę grzywacza tworzą czyste linie, jest wydłużona, z lekko zaokragloną czaszką. Przełom czołowy jest wyraźny, ale nie nadmierny. Niepożądane są nadmierne zmarszczki na czaszce. Mózgoczaszka i kufa są w przybliżeniu równe. Kufa zwęża się ku nosowi, ale nigdy nie jest przesadnie szpiczasta: nigdy też nie okalają jej fafle.

Nos jest dowolnego koloru. Na głowie grzywka włosów biegnąca od przełomu czołowego do szyi. Grzywka różnej szerokości i obfitości. Wyżej ceniona jest długa, lecz mniej obfita nie jest błędem. Oczy jak najciemniejsze, średniej wielkosci, szeroko rozstawione, nie ukazujące zbyt wiele białkówek. Uszy osadzone dość nisko, na wysokości zewnętrznego kąta oka; duże i stojące, owłosione lub nie. U odmiany owłosionej wzorzec dopuszcza uszy wiszące, a komentarze do wzorca uznanych autorytetów uznają je za bardzo typowe i pożądane.

Mocne szczęki i nożycowy zgryz to ideał. U psów bezwłosych zęby są zwykle nieliczne i tak źle ustawione, że trudno ustalić zgryz. Nie jest to błędem, lecz cechą uwarunkowaną genetycznie, a związana z innymi anomaliami rozwoju ektodermy.

Szyja o czystej linii, bez luźnej skóry; długa, wdzięcznie wkomponowana w obręcz barkową. Noszona wysoko, lekko łukowata. Kończyny długie, wysmukłe. Łokcie przylegające. Delikatne, lecz pewne nadgarstki i sródręcze.

Tułów niezbyt krótki, sylwetka wyraźnie prostokatna, giętka. Klatka piersiowa umiarkowanie szeroka, dość głęboka, bez wyrażnego przedpiersia i nie beczkowata. Zaznaczona talia.

Zaokrąglony, dobrze umięśniony zad, długie uda; wyraźne, lecz nie przesadne kątowanie. Kończyny tylne o postawie dość szerokiej. Łapa zajęcza, wąska, bardzo długa z typowym dla rasy wydłużeniem paliczków. Pazury dowolnego koloru, dość długie. Owłosienie łap nie powinno przekraczać sródstopia, nigdy powyżej nadgarstka. Łapy skierowane na wprost.

Ogon wysoko osadzony, podnoszony w ruchu, opuszczony w postoju. Długi, zweężający się, prosty. Wadliwy jest zawinięty lub kładziony na jeden bok. Pióropusz na ogonie długi, falujący w ruchu, ograniczony do 2/3 ogona. Słabo owłosiony ogon powinien być tolerowany.

Ruch grzywacza tworzą: długi, płynny, elegancki wykrok z mocną akcją wyraźnie podnoszonych kończyn tylnych. Linia grzbietu pozostaje prosta w ruchu.

U odmiany bezwłosej skóra jest delikatna, gładka, ciepla, bez większych powierzchni owłosioych poza lapami, stopami, grzywką i ogonem.

U odmiany owłosionej szata jest wybitnie delikatna, utworzona z miękkiego podszycia z welonem długich włosów okrywowych. Każdy kolor włosa jest dopuszczalny.

Idealna wielkość psa: 28-33 cm w kłębie, suki 23-30 cm. Waga nie powinna przekraczać 5 kg.

Chiński grzywacz to pies kochający całą rodzinę. Nie jest przyjacielem całego świata, ale też nie jest niczyim wrogiem. Odsunie się od natrętnego gościa i natarczywnego sędziego w ringu - ale bez przejawiania lęku czy agresji. Ma swoją godność i nie przepada za obcymi.

Nie są to psy hałaśliwe, szczekające bez powodu. W grupie lubią zawyć unisono, co w połączeniu z ich lekką budową i skłonnościami do "małych polowań" stawia je bliżej chartów lub lekkich psów gończych. Z drugiej strony ich ekstrawertyczna osobowość i nieopanowana miłość do domowników bardziej zbliża je do psów ozdobnych. W sumie miłe psy na codzień i atrakcyjne, wzbudzające podziw psy wystawowe to synteza rasy.